Polski
Experimentelle Wildkeramik – Workshop zum Arbeiten mit Lehm, Holz & Feuer
2,5 Tage mit Gauthier Saillard (Zusammensammeln.de)

Eine Keramik aus der Erde des Ortes zu formen, mit den einfachsten Mitteln – das heißt, sich mit einer der ältesten Gesten der Menschheit wieder zu verbinden.
Dieser Workshop lädt zu einer experimentellen Erkundung der primitiven Töpferei ein – ohne Töpferscheibe, ohne Glasur, mit lokalen Tonerden und einem offenen Feuer.
Wie jene Menschen, die lange vor der Landwirtschaft zum ersten Mal Erde formten, nähern wir uns der Töpferei als Erfahrung: offen, ungewiss, lebendig.

Nichts ist garantiert: Wind, Regen oder Feuer werden auf ihre eigene Weise entscheiden, und vielleicht zerbrechen unsere Gefäße – das ist das Spiel der Materie.

Was zählen wird, ist nicht der Erfolg, sondern die Begegnung mit den Elementen und die Verwandlung, der sich schon die frühen Menschen tastend näherten, und die wir gemeinsam beobachten werden.
Das Ziel ist keine technische Perfektion, sondern ein sinnliches Verständnis für den Werkstoff und für die Wandlungen, die das Feuer hervorbringt.
Die Ergebnisse werden manchmal unvorhersehbar sein – und genau darin liegt ihre Schönheit.

Das Feuer begleitet die Menschheit und ist ein faszinierender Transformator. Es durch Reibung mit eigener Körperkraft und Geschicklichkeit zu entzünden ist gleichzeitig fordernd und unendlich befriedigend. Mit der Glut zu arbeiten und auch aus Holz Gefäße – Schalen oder Löffel – herzustellen, ist eine weitere Möglichkeit, im Rahmen des Wochenendes den Gedanken freien Lauf zu lassen, den Händen eine Aufgabe zu geben und gemeinsame Zeit am Feuer zu verbringen.

Geist des Workshops

Der Workshop ist für alle ab 16 Jahren offen – es sind keine Vorkenntnisse erforderlich.
Er versteht sich als kollektive, low-tech Erfahrung, bei der die Beziehung zwischen Erde, Feuer und Mensch im Mittelpunkt steht – nicht das „perfekte“ Stück.
Wir nehmen das Unvorhersehbare (Risse, Bruch) als Teil des Prozesses an und arbeiten mit Materialien des Ortes, in einem einfachen und achtsamen Rahmen.

Im Überblick:

• Inhalte: Ton & Lehm – einfache Werkstücke herstellen – im offenen Feuer brennen
• Ziel: die uralte Beziehung zwischen Erde, Feuer und Mensch erleben
• Ablauf: Einführung – Praxis – fachlicher Input
• Teilnehmerzahl: 16 Personen, ab ca. 16 Jahre, wenn selbständiges Arbeiten und Interesse vorhanden sind
• Anreise am 23.01. bis 13 Uhr: Einchecken, Übernachtung in einfachen Mehrbettzimmern
  Beginn des Seminars ca. 14 Uhr mit Einführung und Praxis im Freien
• Seminarende am 25.01. ca. 15 Uhr
• Kosten für deutsche Teilnehmer: 189 € (normal) bis 229 € (Soli)* (Kurs, Übernachtung, vegetarische Vollverpflegung)
• Fragen und Anmeldung bitte an tagung@dreichen.de

Beispielhafter Ablauf 

Tag 1 – Begegnung mit der Erde
• Nachmittag: Was ist Ton? Wo und wie erkennt man ihn?
• Feldtests und Bestimmung lokaler Tonerden.
• Sammeln und Sortieren des Brennholzes.
• Abend: Einführung in „ursprüngliche“ Keramik.
• Optional: ein Feuer entzünden ohne Streichhölzer

Tag 2 – Vom Gestus zur Form
• Vorbereitung des Materials.
• Formtechniken
• Gestaltung der Gefäße.
• Abend: Grundlagen des offenen Brennens.
• Optional: Glutbrennen

Tag 3 – Feuer und Verwandlung
• Polieren und Trocknen.
• Vorbereitung der Feuerstelle.
• Gemeinsames Brennen: die Verwandlung der Erde durch das Feuer.
• Abschlussrunde und Austausch über die Erfahrungen des Wochenendes.

Gauthier Saillard

Als experimenteller Ethnobotaniker erforsche ich die Beziehungen zwischen Menschen und der sie umgebenden lebendigen Welt.
Ich untersuche, wie diese Umwelt – von der Vorgeschichte bis heute – menschliche Bedürfnisse erfüllen konnte und noch kann. Dabei versuche ich, alte Wissen und die Verbindungen, die wir zu unserer Umgebung knüpfen können, besser zu verstehen.

Bücher und wissenschaftliche Studien sind wertvolle Quellen, doch durch das direkte Arbeiten mit lebendigem Material wurde mir schnell klar: Die Hände lernen, was die Schriften nicht sagen können.

Nach vielen Jahren der Forschung über essbare Wildpflanzen begann ich, mich auch anderen eng verwandten Handwerken zuzuwenden: Pflanzenfasern für die Korbflechterei und Tonerden für die Keramik.
Ton zu sammeln, zu kneten, zu brennen – das ist für mich eine andere Art des Dialogs mit der Landschaft.
Die Erde zu formen heißt, Feuer und Material mitentscheiden zu lassen – und eine demütige, neugierige Haltung gegenüber der Welt wiederzufinden.

Diese Erfahrungen mit wilder Keramik sind für mich eine natürliche Fortsetzung des Sammelns:
die Materie verstehen, um die Welt bewusster zu bewohnen – in sinnlicher Verbindung mit dem Ort.

*wir bieten „Normal-Preise“ an und „Soli-Preise“ für Menschen, die mehr bezahlen können und möchten und damit Andere unterstützen, die „knapp bei Kasse“ sind und so trotzdem teilnehmen können. Die Preise decken nicht die Kosten und werden daher, insbesondere für polnische Teilnehmer, finanziell durch das Brandenburgische Ministerium für Land- und Ernährungswirtschaft, Umwelt und Klimaschutz unterstützt sowie durch die Euroregion Pro Europa Viadrina.

Ceramika eksperymentalna na łonie dzikiej przyrody – Warsztaty z pracy z gliną, drewnem i ogniem –
2,5 dnia z Gauthierem Saillardem (Zusammensammeln.de)

Formowanie ceramiki z pozyskanej na miejscu ziemi, przy użyciu najprostszych środków, oznacza powrót do jednego z najstarszych zajęć ludzkości.

Warsztaty te zapraszają do eksperymentalnego odkrywania prymitywnego garncarstwa – bez koła garncarskiego, bez szkliwa, z wykorzystaniem występujących na miejscu gliniastych gleb i otwartego ognia.
Podobnie jak ludzie, którzy na długo przed pojawieniem się rolnictwa po raz pierwszy formowali ziemię, podchodzimy do garncarstwa jako do doświadczenia – otwarci, niepewni, ciekawi życia.

Nic nie jest pewne: wiatr, deszcz lub ogień rozstrzygną sprawę na swój własny sposób, a być może nasze naczynia popękają – na tym polega gra z materią.

Liczy się nie sukces, ale spotkanie z żywiołami i transformacja, do której pierwsi ludzie zbliżali się nieśmiało, a którą będziemy wspólnie obserwować.
Celem jest nie techniczna perfekcja, ale zrozumienie materiału i zmian, jakie w nim zachodzą pod wpływem ognia, własnymi zmysłami.  Rezultaty będą czasem trudne do przewidzenia – i właśnie w tym tkwi ich piękno.

Ogień towarzyszy ludzkości i jest żywiołem dokonującym fascynujących przemian. Już samo rozpalenie go z wykorzystaniem zjawiska tarcia, z użyciem własnej siły fizycznej i zręczności, jest jednocześnie trudne, jak i niezwykle satysfakcjonujące. Praca z żarem i wyrób (również z drewna) naczyń – misek czy łyżek, to kolejna podczas tego weekendu możliwość puszczenia wodzy fantazji, nadania własnym dłoniom konkretnego celu i spędzenia wspólnego czasu przy ognisku.

Idea warsztatów

Warsztaty są otwarte dla wszystkich osób powyżej 16 roku życia –żadne nabyte wcześniej umiejętności nie są wymagane. Zostały one pomyślane jako kolektywne, proste technologicznie doświadczenie, które koncentruje się na relacji między ziemią, ogniem i człowiekiem, a nie na stworzeniu „idealnego” dzieła.
Akceptujemy nieprzewidywalność (rysy, pęknięcia) jako element procesu i pracujemy z użyciem występujących na miejscu materiałów, w prostocie i skupieniu.

Program w zarysie:

• Treści: gliny i glinki – wytwarzanie prostych wyrobów, wypalanie w otwartym ogniu
• Cel: doświadczenie pradawnej relacji pomiędzy ziemią, ogniem i człowiekiem
• Przebieg: wprowadzenie, zajęcia praktyczne, wiedza fachowa
• Liczba uczestników: 16 osób, od ok. 16. roku życia, jeśli istnieje zainteresowanie samodzielną pracą i tematem
• Przyjazd dnia 23 stycznia do godz. 13.00: zakwaterowanie, noclegi w pokojach wieloosobowych (warunki schroniskowe)
  Rozpoczęcie seminarium ok. godz. 14:00 od wprowadzenia i zajęć praktycznych na zewnątrz
• Zakończenie seminarium dnia 25 stycznia ok. godz. 15:00
• Pytania i zgłoszenia prosimy kierować na adres: tagung@dreichen.de
• Koszt dla uczestników z Polski: od 89,- EUR (cena normalna) do 109,- EUR (cena solidarnościowa)* W cenie kurs, nocleg oraz pełne wyżywienie wegetariańskie

Przykładowy przebieg

Dzień 1 – Spotkanie z ziemią
• Popołudnie: Co to jest glina? Gdzie i jak można ją znaleźć?
• Ćwiczenia terenowe i oznaczanie występujących na miejscu rodzajów gleb gliniastych
• Zbieranie i sortowanie drewna na palenisko
• Wieczór: Wprowadzenie w temat „pierwotnej“ ceramiki
• Opcjonalnie: rozpalanie ognia bez użycia zapałek

Dzień 2 – Od gestu do kształtu
• Przygotowanie materiału
• Techniki formierskie
• Formowanie naczyń
• Wieczór: Podstawy wypalania w otwartym ogniu
• Opcjonalnie: wypalanie w żarze

Dzień 3 – Ogień i transformacja
• Polerowanie i suszenie
• Przygotowanie paleniska
• Wspólne wypalanie: transformacja ziemi w wyniku działania ognia
• Podsumowanie i wymiana opinii na temat doświadczeń wyniesionych z weekendu

Gauthier Saillard

Jako etnobotanik eksperymentalny badam relacje pomiędzy ludźmi a otaczającym ich światem ożywionym. Badam, jak nasze środowisko, na przestrzeni wieków od prehistorii do współczesności, było i nadal jest w stanie sprostać ludzkim potrzebom. Staram się przy tym lepiej zrozumieć dawną wiedzę i powiązania, jakie jesteśmy w stanie stworzyć z naszym otoczeniem.

Książki i opracowania naukowe są cennymi źródłami, ale bezpośrednia praca z żywym materiałem szybko mi uświadomiła, że ręce uczą się tego, czego pisma nie są w stanie przekazać.

Po wielu latach badań nad dziko rosnącymi roślinami jadalnymi, zacząłem kierować swoje kroki w stronę innych, ściśle ze sobą powiązanych rzemiosł: wykorzystania włókien roślinnych do wyplatania koszy i gliny do wyrobu ceramiki.
Zbieranie, ugniatanie i wypalanie gliny to dla mnie to inny rodzaj dialogu z krajobrazem.
Nadawanie kształtów bryłom ziemi oznacza zgodę na pozwolenie ogniowi i materiałowi wyjściowemu na odegranie roli w procesie decyzyjnym oraz odnalezienie w sobie pokory i ciekawości wobec świata.

Te doświadczenia z ceramiką na łonie dzikiej przyrody są dla mnie naturalną kontynuacją zbieractwa – zrozumieniem materiału, aby móc zamieszkiwać ten świat w bardziej świadomy sposób – w zmysłowym kontakcie z otoczeniem.

* oferujemy „ceny normalne“ oraz „ceny solidarnościowe“ dla osób, które są w stanie i chciałyby zapłacić więcej, aby wesprzeć tym samym innych, u których „krucho z kasą”, a dzięki takiemu wsparciu mogliby jednak uczestniczyć w warsztatach. Cena nie pokrywa wszystkich kosztów, dlatego uczestnictwo, szczególnie dla gości z Polski jest objęte finansowym wsparciem ze strony brandenburskiego Ministerstwa Rolnictwa, Gospodarki Żywnościowej, Środowiska i Ochrony Konsumentów oraz Euroregionu Pro Europa Viadrina.